Hicri yılbaşı nedir? Muharrem ayı ve aşure günü niçin önemlidir?

Efendimiz'in (SAV) Mekke'den Medine'ye hicretini esas alan bugün, İslam tarihinde bir dönüm noktası. Bu mübarek gün, Hz. Ömer zamanında takvim başlangıcı kabul edildi ve 1 Muharrem hicri yılbaşı oldu. 

Muharrem'in diğer aylar arasında farklı bir yeri var. Çünkü içinde 'aşure' gibi önemli bir günü barındırıyor. Bugünde on peygamberine on farklı ikramda bulunan Allah (CC), bizlere de af ve mağfiret için imkânlar sunuyor. 

Asr-ı saadet döneminde sahabeden biri Peygamberimiz'in (SAV) yanına gelir ve "Ramazan'dan sonra ne zaman oruç tutmamı tavsiye edersiniz?" diye sorar. Peygamberimiz, "Muharrem ayında oruç tut. Çünkü o, Allah'ın ayıdır. Bu ayın onuncu gününde tutulan orucun Allah katında, o günden önceki bir senenin günahlarına kefaret olacağını kuvvetle ümit ediyorum." cevabını verir.

Hicri senenin ilk ayı olan Muharrem'in 10'u aşure günü. Bu ayın diğer aylar arasında ayrı bir yeri olduğu gibi, aşure gününün de diğer günler içinde bereketli bir yeri var. Allah katında önemli olduğu Fecr Sûresi'nin ikinci ayetinde, "On geceye yemin olsun." ifadeleriyle anlatılıyor. 

Allah (CC), bu gecelere yemin ederek onların bereketini bildiriyor. Peygamberimiz (SAV), bu günle ilgili olarak, "Zilhiccenin son günü ve Muharrem'in birinci günü oruç tutan, o yılın tamamında oruç tutmuş gibi sevaba kavuşur." buyuruyor. Bugünde oruçtan başka hayır, hasenat ve sadaka gibi güzel adetler de yaşatılmalı. Herkes, bugünlerin faziletini bildiren hadiseleri hatırlayarak ailesine, akraba ve komşularına ihsanda bulunursa şüphesiz sevabını kat kat alır. 

Muharrem ayı ve aşure günü, Hıristiyan ve Yahudiler tarafından da kutsal sayılırdı. Nitekim Peygamberimiz Medine'ye hicret ettikten sonra orada yaşayan Yahudilerin oruçlu olduklarını öğrendi. Bunun ne orucu olduğunu sordu. Yahudiler, "Bugün Allah'ın Musa'yı düşmanlarından kurtardığı, Firavun'u boğdurduğu gün. Hz. Musa, şükür olarak bugün oruç tutmuştur." dediler. 

Bunun üzerine Peygamberimiz (SAV) de, "Biz, Musa'nın sünnetini ihyaya sizden daha çok yakın ve hak sahibiyiz." buyurdu. O gün oruç tuttu ve tutulmasını da emretti. Ancak ertesi sene Ramazan orucu farz kılınınca isteyenlerin tutmasını söyledi. Gerek Yahudilere benzememek, gerekse orucu tam aşure gününe denk getirmemek için, Muharrem'in dokuzuncu, onuncu ve on birinci günlerinde oruç tutulması tavsiye ediliyor.

Peygamberimiz (SAV) "Ramazan ayından sonra en faziletli oruç, Allah'ın ayı olan Muharrem ayında tutulan oruçtur." hadis-i şerifi, bugünlerde tutulan orucun önemini ifade ediyor. Bu hadisin açıklamasını İmam-ı Gazali şöyle yapıyor: "Muharrem ayı hicri senenin başlangıcı. Böyle bir yılı oruç gibi hayırlı bir temele dayandırmak ne güzel olur. Bereketinin devamı daha fazla ümit edilir."

Peygamberimiz (SAV), müminin aile efradına aşure gününde her zamankinden daha çok (fazla külfete girmeden, aile bütçesini zorlamadan) ikramda bulunmasını tavsiye ediyor. Bir hadiste şöyle buyuruyor: "Her kim aşure gününde ailesine ve ev halkına ikramda bulunursa, Cenab-ı Hak da senenin tamamında onun rızkına bereket ve genişlik ihsan eder."